Wat is fair trade?
«Een ieder die arbeid verricht, heeft recht op een rechtvaardige en gunstige beloning, welke hem en zijn gezin een menswaardig bestaan verzekert. »
(art. 23 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens).
Fair trade is een handelspartnerschap en een sociale beweging die streven naar een verbetering van de rechten en de handelsvoorwaarden van achtergestelde arbeiders, vooral in het kader van de internationale Noord-Zuidhandel.
Het concept van fair trade of eerlijke handel gaat dus veel verder dan een eerlijke prijs en omvat ook noties als duurzaamheid, partnerschap, transparantie, respect voor het leefmilieu, enzovoort.
Toch bestaat er voor fair trade nog altijd geen juridische definitie en bijgevolg ook geen wettelijke erkenning. Tot vandaag is fair trade gebaseerd op een vertrouwensrelatie tussen degene die zegt aan eerlijke handel te doen en de consument. Er bestaan keurmerken, zoals Max Havelaar of Bio-Equitable, die garanderen dat bepaalde (sociale, ecologische, …) normen zijn nageleefd en dat de inkomsten worden herverdeeld.
Uit allerlei onderzoeken blijkt dat fair trade een doeltreffend instrument voor ontwikkeling is.
De inkomsten van de producenten en de overkoepelende organisaties zijn gegarandeerd en nemen in vele gevallen ook toe. Op die manier kunnen de producenten beter voldoen aan hun behoeften – ook al haalt fair trade hen niet volledig uit de armoede – en de overkoepelende organisaties (coöperaties, verenigingen, …) versterken hun positie op de regionale markt tegenover de kopers, de investeerders, de overheid en de kredietinstellingen.
Op maatschappelijk vlak versterkt fair trade het zelfrespect van de producenten, die meer waardering krijgen voor hun producten en in contact komen met andere organisaties. De producenten krijgen ook bijkomende scholing. Met de premie die de fairtradehandelaren betalen (volgens de criteria van Max Havelaar in het geval van koffie 5 dollar per kwintaal), kunnen de overkoepelende organisaties initiatieven financieren die ten gunste komen van de bevolking.
